Về những tồn tại, hạn chế của chế định hình phạt bổ sung trong Bộ luật hình sự năm 1999

Tóm tắt. Qua nghiên cứu chế định hình phạt bổ sung trong Bộ luật hình sự năm 1999 và thực tiễn áp dụng, đồng thời có sự nghiên cứu, so sánh lịch sử, tác giả bài viết đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế của chế định này, qua đó đề xuất các kiến nghị nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế của chế định hình phạt bổ sung trong Bộ luật hình sự Việt Nam, đáp ứng các yêu cầu cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện nay. Tội phạm và hình phạt là những chế định quan trọng nhất trong luật hình sự (LHS), có quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau. Khi nói đến LHS, dù đề cập đến nội dung cụ thể nào thì tập trung lại cũng nhằm đi đến vấn đề tội phạm và hình phạt.* Hình phạt nói chung và các hình phạt bổ sung (HPBS) nói riêng vừa là nội dung, vừa là phương tiện của chính sách hình sự (CSHS) của Nhà nước, bảo đảm cho LHS có thể thực hiện được nhiệm vụ "bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyền bình đẳng giữa đồng bào các dân tộc, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, bảo vệ trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa, chống mọi hành vi phạm tội; đồng thời giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm" (Điều 1 BLHS). Nghiên cứu lịch sử lập pháp hình sự (LPHS) của Việt Nam từ năm 1945 đến nay cho thấy hệ thống hình phạt (HTHP), trong đó có các HPBS được quy định phong phú và đa dạng, có sự kế thừa và bổ sung hoàn thiện qua từng thời kỳ. HTHP trong Bộ luật hình sự (BLHS) năm 1999 là kết quả của nhiều lần sửa đổi và bổ sung trên cơ sở tổng kết thực tiễn áp dụng và thi hành các hình phạt chính (HPC) cũng như HPBS của các cơ quan bảo vệ pháp luật. Trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, các HPBS tuy không có ý nghĩa quyết định như HPC, nhưng trong giới hạn tác động của nó đã phát huy được vai trò tích cực là một bộ phận cấu thành không thể thiếu trong hệ thống các biện pháp tác động của nhà nước và xã hội đến tội phạm. Việc quy định các HPBS song song với các HPC trong HTHP góp phần làm đa dạng hoá các biện pháp xử lý hình sự trong hoạt động đấu tranh phòng và chống tội phạm, giúp cho việc phân hoá trách nhiệm hình sự (TNHS) và cá thể hoá hình phạt đối với hành vi phạm tội ở mức cao nhất, đồng thời đảm bảo tính thống nhất, công bằng trong thực tiễn xét xử của các Tòa án. Qua nghiên cứu toàn diện các khía cạnh của từng loại HPBS như: bản chất, nội dung, vai trò, đặc điểm, cũng như phạm vi và điều kiện áp dụng chúng; tỷ trọng của HPBS được nhà lập pháp quy định trong Phần các tội phạm của BLHS hiện hành, tác giả nhận thấy, chế định HPBS trong pháp luật hiện hành đã có sự kế thừa và hoàn thiện một bước so với các pháp luật trước, thể hiện ở các mặt:1) Đã có sự đa dạng hoá các loại HPBS với sự hiện diện mới của hình phạt trục xuất; 2) Nội dung, phạm vi, điều kiện áp dụng cũng như về kỹ thuật lập pháp đối với các quy định về từng loại HPBS đã được sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện một cách đáng kể; 3) Cường độ sử dụng HPBS trong Phần các tội phạm của BLHS năm 1999 đã có sự điều chỉnh tương đối hợp lý, nhất là hình phạt tiền. Có thể nói những ưu điểm trên của chế định HPBS trong PLHS của nước ta đã thể hiện một bước phát triển mới về chất của chế định này, đó là quá trình có tính giao thoa, đan xen giữa hai chiều hướng vừa là hình sự hoá vừa là phi hình sự hoá- một nội dung quan trọng của CSHS của Nhà nước ta. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển toàn diện của đất nước trên các mặt chính trị, kinh tế - xã hội và qua thực tiễn áp dụng, nhiều quy định của BLHS năm 1999 về HTHP nói chung và HPBS nói riêng đã trở nên bất cập và hạn chế nhất định cần phải khắc phục, bởi vì những hạn chế và tồn tại đó đã và sẽ gây ra những vướng mắc, lúng túng, nhận thức không thống nhất trong hoạt động xét xử của các toà án, làm giảm hiệu quả của HPBS trong áp dụng và thi hành.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC

TIN KHUYẾN MÃI

  • Thư viện tài liệu Phong Phú

    Hỗ trợ download nhiều Website

  • Nạp thẻ & Download nhanh

    Hỗ trợ nạp thẻ qua Momo & Zalo Pay

  • Nhận nhiều khuyến mãi

    Khi đăng ký & nạp thẻ ngay Hôm Nay

NẠP THẺ NGAY