Vấn đề bảo vệ người tiêu dùng bằng pháp luật hình sự

Có thể nói, cân bằng lợi ích, bảo vệ kẻ yếu trong quan hệ tiêu dùng là bổn phận của mọi nhà nước, mọi nền pháp luật vì công lý. “Người tiêu dùng gồm tất cả chúng ta. Họ là nhóm kinh tế lớn nhất, ảnh hưởng và bị ảnh hưởng bởi gần như tất cả các quyết định kinh tế công cũng như tư. Tuy nhiên, họ là một nhóm quan trọng mà ý kiến của họ thường không được lắng nghe”1. Ở nước ta hiện nay, tình trạng xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng đang có xu hướng mở rộng về phạm vi, gia tăng về số lượng và nghiêm trọng về tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi. Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần phải có hệ thống pháp luật đồng bộ, trong đó có pháp luật hình sự. 1. Khái niệm tội phạm xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng Để đưa ra khái niệm tội phạm xâm hại quyền lợi của người tiêu dùng, chúng ta cần làm rõ một số vấn đề liên quan đến dấu hiệu pháp lý của loại tội này, như: chủ thể, khách thể, đặc biệt là đối tượng tác động của nó. Điều 1 Pháp lệnh Bảo vệ người tiêu dùng quy định: “Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hóa cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân, gia đình và tổ chức”. Dự thảo 4 Luật Bảo vệ người tiêu dùng đưa ra định nghĩa đầy đủ hơn: “Người tiêu dùng” là các cá nhân, tổ chức mua hoặc sử dụng hợp pháp hàng hoá, dịch vụ không nhằm mục đích kinh doanh”. Từ hai định nghĩa trên có thể thấy, với tư cách là đối tượng của tội phạm xâm hại quyền lợi, người tiêu dùng có thể là: người mua và sử dụng hàng hóa, dịch vụ đã mua cho chính bản thân họ; người mua hàng hóa, dịch vụ cho người khác, cho gia đình hoặc cho tổ chức sử dụng; cá nhân, gia đình, tổ chức sử dụng hàng hóa, dịch vụ do người khác mua hoặc do được cho, tặng. Theo Luật Bảo vệ người tiêu dùng của Cộng hòa Pháp, thì người tiêu dùng là cá nhân trực tiếp mua, thụ hưởng các hàng hóa, dịch vụ và trực tiếp tiêu thụ không bao gồm những người mua đi, bán lại hàng hóa, dịch vụ2. Nói cách khác, người tiêu dùng là người sử dụng hàng hóa, dịch vụ với mục đích tiêu dùng chứ không phải mục đích kinh doanh. Như vậy, để trở thành người tiêu dùng và là đối tượng xâm hại của tội phạm xâm hại quyền lợi người tiêu dùng, một người cần phải tham gia vào quan hệ tiêu dùng bằng các hành vi mua và sử dụng hoặc sử dụng, hàng hóa, dịch vụ. Khách thể của Tội phạm xâm hại quyền lợi người tiêu dùng là quyền lợi của người tiêu dùng. Theo Bản hướng dẫn của Liên hợp quốc về Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 1985, thì người tiêu dùng có 8 quyền cần bảo vệ, trong đó có hai quyền rất quan trọng là khách thể bảo vệ của luật hình sự gồm: quyền an toàn về tính mạng, sức khỏe; quyền lợi về kinh tế khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ. Có thể nói, khách thể của tội phạm xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng giống như khách thể của tội xâm phạm sở hữu và tội xâm phạm sức khỏe người khác. Nhưng nó phát sinh trong quan hệ tiêu dùng - một quan hệ đặc thù, đồng thời có những khác biệt về đối tượng tác động, mục đích, động cơ thực hiện tội phạm nên nó trở thành tội phạm xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Ví dụ, một cửa hàng xăng dầu chỉnh sửa đồng hồ đo đếm trong thời gian dài gây thiệt hại lớn cho quyền lợi kinh tế của người tiêu dùng, thì xét cho cùng, đây là hành vi gian dối - một dạng lừa đảo để chiếm đoạt tài sản. Hay một nhà máy chế biến sữa tươi đưa chất độc hại vào sản phẩm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe của người tiêu dùng cũng là một dạng hành vi xâm hại tính mạng, sức khỏe người khác. Tuy nhiên, nó không được xếp vào nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe vì mục đích, động cơ của tội phạm không phải là xâm phạm tính mạng sức khỏe của người khác.

TÀI LIỆU LUẬN VĂN CÙNG DANH MỤC

TIN KHUYẾN MÃI

  • Thư viện tài liệu Phong Phú

    Hỗ trợ download nhiều Website

  • Nạp thẻ & Download nhanh

    Hỗ trợ nạp thẻ qua Momo & Zalo Pay

  • Nhận nhiều khuyến mãi

    Khi đăng ký & nạp thẻ ngay Hôm Nay

NẠP THẺ NGAY